twitter

image1 image1 image1 image1

Dioksyny w paszach i ich wpływ  na toksyczność żywności

Piskorska-Pliszczyńska Jadwiga

Dioksyny (PCDD/PCDF) i polichlorowane bifenyle (PCB) stanowią grupę niepożądanych substancji chemicznych, które mogą zanieczyścić karmę dla zwierząt i tą drogą wpłynąć na toksyczność żywności. Bowiem związki te przenikają z paszy do organizmów zwierzęcych i nie podlegając metabolicznym przemianom deponowane są w tkance tłuszczowej, w mięśniach oraz przechodzą do mleka i jaj. Zanieczyszczenie pasz może wynikać z lokalnej emisji dioksyn w wyniku działalności przemysłowej i ze źródeł pozaprzemysłowych, ze skażenia materiałów paszowych podczas procesu produkcji, przetwarzania i transportu, może być efektem zaniedbań w procesie zarządzania produkcją pasz lub w wyniku bezprawnych praktyk. Wszechobecność w środowisku naturalnym dioksyn powoduje także skażenie roślin lądowych, spasanych bezpośrednio przez zwierzęta lub używanych jako materiał paszowy.

Kilka afer i skandali związanych w przeszłości ze skażeniem łańcucha żywnościowego dioksynami ewidentnie przyczyniło się do podwyższenia świadomości zarówno konsumentów żywności, jak i producentów pasz. Niektóre z tych skandali dioksynowych powiększyły naszą wiedzę o potencjalnych źródłach dioksyn i PCB wprowadzanych do łańcucha żywnościowego (proces suszenia surowców roślinnych, recykling zanieczyszczonych olejów, odpady piekarnicze i składniki mineralne). W rolnictwie, w przeciwieństwie do incydentów w przemyśle paszowym, głównym źródłem dioksyn i PCB okazała się zanieczyszczona tymi związkami gleba. Do zanieczyszczenia żywności dioksynami z gleby dochodzi podczas produkcja pasz objętościowych (zielonki, kiszonki, siana) oraz wypasu zwierząt na łąkach zanieczyszczonych dioksynami i PCB.

Uwzględniając żywność, jako główną drogę narażenia człowieka na dioksyny i związki pokrewne, krytycznym etapem jest zabezpieczenie jej właściwej jakości. Krajowe programy badań kontrolnych i monitorujących mają na celu poszukiwanie przypadków oraz przyczyn przekroczenia dopuszczalnych limitów. Od 2001 roku wdrażana w Europie strategia postępowania ogranicza pobieranie dioksyn wraz z żywnością. Prowadzone w ramach strategii UE badania kontrolne żywności i pasz, choć kosztowne, są konieczne.