twitter

image1 image1 image1 image1

Nowe biologiczne dodatki paszowe z mikroelementami wytwarzane metodą biosorpcji w badaniach zootechnicznych na kurach nioskach i tucznikach

Zuzanna Witkowska, Katarzyna Chojnacka

W przeszłości zapotrzebowanie na mikroelementy zwierzęta pokrywały poprzez wypas na naturalnych pastwiskach. W nowoczesnej intensywnej przemysłowej produkcji zwierzęcej, zapewnienie odpowiedniej dawki mikroelementów pochodzących z naturalnych źródełjest niemożliwe, szczególnie w odniesieniu do hodowli wysokoprodukcyjnych. Odpowiednią dawkę mikroelementów zapewniają dodatki paszowe, którymi nazywa się substancje i związki chemiczne oraz ich mieszaniny, poprawiające jakość mieszanek paszowych, zdrowięzwierząt lub produktów pochodzenia zwierzęcego. Obecnie najczęściej stosowane suplementy mikroelementowe do pasz to sole nieorganiczne. Ich głównąwadąjest niska przyswajalność, wynosząca często zaledwie kilkanaście procent. Znacznie rzadziej stosowaną, choćdużo lepiej przyswajalnąformąmikroelementów, sąchelaty organiczne. Przyswajalnośćmikroelementu z chelatu może byćkilkadziesiąt, a nawet kilkaset procent lepsza niżsoli nieorganicznych. Chelaty sąstosowane znacznie rzadziej niżsole nieorganiczne, a powodem tego jest ich bardzo wysoka cena – nawet dziesięćrazy wyższa niżsoli nieorganicznych. Pojawiły sięrównieżdoniesienia, że mogąpodrażniaćprzewód pokarmowy.

Ostatnio zaproponowano nowe biologiczne dodatki paszowe z mikroelementami dla zwierząt wytwarzane metodąbiosorpcji. Biosorpcja to samorzutny proces odwracalnego wiązania jonów z roztworów wodnych do grup funkcyjnych (np. karboksylowych), znajdujących sięna powierzchni ściany lub błony komórkowej biomasy. Jest to proces powszechnie zachodzący w środowisku naturalnym. Badania nad kontrolowanym procesem biosorpcji prowadzone sągłównie pod kątem oczyszczania roztworów wodnych z jonów metali ciężkich oraz barwników. Koncepcja nowego zastosowania biosorpcji opiera sięna założeniu, że produktem końcowym jest biomasa ze związanymi w procesie jonami.

Przeprowadzono badania zootechniczne na kurach nioskach oraz tucznikach w celu oceny właściwości użytkowych nowych preparatów. Dotąd zbadano takie materiały jak wzbogacona biomasa makroalg (E. prolifera, Cladophora, Enteromorpha sp.), mikroalg (Spirulina maxima) oraz śruty sojowej wzbogaconych w jony Zn(II), Cu(II), Cr(III), Mn(II), Fe(II) i Co(II). W przeprowadzonych badaniach udowodniono wysokąprzyswajalnośćmikroelementów z wytworzonych suplementów oraz wykazano ich prozdrowotne właściwości. W badaniach zootechnicznych zaobserwowano polepszenie parametrów fizycznych jaj oraz zwiększonągęstośćmikroelementów w jajach. Dodatkowo, jaja charakteryzowały sięmniejszązawartościąmetali toksycznych w porównaniu do grupy kontrolnej, w której zapotrzebowanie na mikroelementy pokryto za pomocąsoli nieorganicznych. Przeprowadzone testy konsumenckie wykazały, że jaja od kur karmionych nowymi preparatami charakteryzowały sięlepsząsmakowitościąniżjaja od kur karmionych pasząz dodatkiem soli nieorganicznych. W badaniach na tucznikach karmionych wzbogaconąbiomasąmikroalg oraz makroalg, zauważono zwiększenie zawartości mikroelementów w mięsie. Zaobserwowano równieżzmniejszenie zawartości tłuszczu w mięsie oraz wzrost zawartości białka, jak równieżpoprawęstanu profilu wątrobowego oraz poprawęwartości rzeźnej i technologicznej tuszy.

Nowe preparaty mająszansęstaćsięalternatywądla obecnie stosowanych preparatów. Dodatkowo, karmienie zwierząt suplementami biologicznymi z mikroelementami powoduje wzbogacenie produktów spożywczych pochodzenia zwierzęcego, np. jaj w te pierwiastki, dlatego podawanie nowych preparatów mikroelementowych zwierzętom może służyćjako metoda biofortyfikacji produktów spożywczych pochodzenia zwierzęcego – nowej żywności funkcjonalnej dla człowieka.