twitter

image1 image1 image1 image1

Wyniki urzędowej kontroli pasz w zakresie oznaczania kokcydiostatyków

Małgorzata Olejnik, Teresa Szprengier-Juszkiewicz, Piotr Jedziniak

Właściwe stosowanie dodatków paszowych zawierających kokcydiostatyki jest niezwykle istotne dla skuteczności ich działania, a także dla zapewnienia bezpieczeństwa zwierząt oraz konsumentów żywności pochodzenia zwierzęcego. Niezgodne ze sztuką stosowanie kokcydiostatyków może bowiem prowadzić do wytworzenia szczepów drobnoustrojów opornych na ich działanie, wystąpienia efektów toksycznych u zwierząt lub pojawienia się potencjalnie niebezpiecznych pozostałości w żywności.

Prawodawstwo Unii Europejskiej szczegółowo określa zakresy poziomów kokcydiostatyków w paszach docelowych, zakresy te znajdują się w dokumentach autoryzacyjnych każdego z dopuszczonych dodatków paszowych [1]. Ostatnio pojawiły się także regulacje dotyczące maksymalnych akceptowalnych poziomów kokcydiostatyków w paszach innych niż docelowe (w tym w paszach dla kur niosek czy zwierząt w okresie przedubojowym) [2].

Kontrola pasz w zakresie kokcydiostatyków musi uwzględniać przedstawione ramy prawne. W Polsce taka kontrola jest obecnie prowadzona w 10 laboratoriach Zakładów Higieny Weterynaryjnej: w Białymstoku, Bydgoszczy, Gorzowie Wielkopolskim, Katowicach, Krakowie, Lublinie, Łodzi, Opolu, Poznaniu oraz Szczecinie, a nadzór merytoryczny nad badaniami sprawuje krajowe laboratorium referencyjne (Zakład Farmakologii i Toksykologii PIWet-PIB). Badania prowadzone są techniką chromatografii cieczowej, metody stosowane w urzędowej kontroli pasz posiadają akredytację na zgodność z normą PN-EN ISO/IEC 17025.

W zakresie badań znajduje się oznaczanie czterech antybiotyków jonoforowych (lazalocyd, monenzyna, narazyna, salinomycyna) oraz nikarbazyny zarówno na poziomie stężeń docelowych, jak i zanieczyszczeń krzyżowych. Szczegóły dotyczące próbek przebadanych w ramach urzędowej kontroli pasz w Polsce w latach 2010-2011 przedstawia tabela.

Jak widać z powyższego zestawienia, znaczący odsetek próbek (7,3% spośród wszystkich przebadanych pasz i materiałów paszowych) nie spełniał wymagań jakościowych. Niezgodności dotyczyły zarówno poprawnego przygotowania pasz docelowych (stwierdzono stężenia znacząco odbiegające od deklarowanych), jak i zanieczyszczeń krzyżowych (obecność kokcydiostatyków powyżej ustalonych maksymalnych limitów).

[1] European Union Register of Feed Additives pursuant to Regulation (EC) No 1831/2003. Edition 156.

[2] Commission Regulation (EU) No 574/2011. Off. J. Eur. Union 2011, 159, 7.