twitter

image1 image1 image1 image1

Toksykologiczne aspekty występowania substancji antyodżywczych w paszach

Andrzej Posyniak

Zakład Farmakologii i Toksykologii PIWet-PIB,

Al. Partyzantów 57, 24-100-Puławy

Streszczenie.  Znaczna część substancji dostarczanych przez rośliny wchodzące w skład pasz, przyjmowana w umiarkowanych ilościach, może przyczynić się do zmniejszenia spożycia pasz przez zwierzęta, ale dostarczona w dużych ilościach może spowodować spektakularne objawy zatrucia. Do substancji antyodżywczych zaliczane są między innymi inhibitory enzymów proteolitycznych i amylolitycznych, hemaglutyniny, glikozydy, saponiny, alkaloidy oraz fityniany. W strefie klimatu umiarkowanego zagrożenia ze strony substancji antyżywieniowych na ogół są mniejsze niż w klimacie tropikalnym, gdzie występuje znacznie większa różnorodność roślin, które produkują substancje, które po zastosowaniu w paszach mogą oddziaływać antyżywieniowo lub wręcz toksycznie na organizm zwierzęcy. Działanie substancji antyodżywczych może charakteryzować się pogorszeniem smakowitości paszy poprzez nadawanie cierpkiego, gorzkiego, smaku (taniny, alkaloidy, saponiny); w konsekwencji następuje zmniejszenie spożycia paszy, wolniejszy wzrost zwierząt i pogorszenie wykorzystania paszy. Grozi też obniżeniem produkcyjności zwierząt poprzez zakłócanie procesów fizjologicznych (taniny, inhibitory proteaz, alkilorezorcynole), co w konsekwencji również prowadzi do spowolnienia przyrostu zwierząt i niewłaściwego wykorzystania pasz. Szkodliwe lub toksyczne działanie na organizm zwierzęcy (alkaloidy, lektyny, kwas erukowy, glukozylany) objawia się biegunką, objawami ze strony układu nerwowego, uszkodzeniem nerek, wątroby, trzustki, tarczycy, działaniem kancerogennym, zakłóceniem funkcji hormonalnych czy też poronieniami. W pracy dokonano przeglądu toksycznych oddziaływań substancji antyodżywczych na organizm zwierząt.

Toxicological aspects of anti-nutrients occurring in animal feeds

Andrzej Posyniak

National Veterinary Research Institute-State Research Institute, Department of Pharmacology and Toxicology,

Al. Partyzantów 57, 24-100 Pulawy

Summary. Much of the substances supplied by the plants included in the feed taken in moderate amounts can help to reduce the intake of feed by animals, but delivered in large quantities may cause symptoms of poisoning spectacular. For the anti-nutritive substances are included, inter alia, inhibitors of proteolytic and amylolytic enzymes, hemagglutinin, glycosides, saponins, phytates, and alkaloids. In the temperate zone the threat of anti-nutritional substances are generally lower than in tropical climates, where there is a much greater variety of plants that produce substances which, when applied in feed may affect anti-nutritional or even toxic to the animal organism. The action of the anti-nutrients can be characterized by the deterioration of palatability of feed by giving acrid, bitter taste (tannins, alkaloids, saponins), as a consequence of a reduction in feed intake, slower animal growth and feed efficiency deterioration. Loss of animal productivity by interfering with the physiological processes (tannins, protease inhibitors, alkilorezorcynole, which in turn also leads to slow growth of animals and misuse of food. Adverse or toxic effects to the animal organism (alkaloids, lectins, erucic acid, glucosyl) manifested by diarrhea, symptoms of nervous system, damage to the kidneys, liver, pancreas, thyroid, carcinogenic effects, interference with the function of hormonal or miscarriage. This paper reviews the toxic effects of anti-nutritional substances in the body of animals.