twitter

image1 image1 image1 image1

Skażenie grzybami pleśniowymi i mikotoksynami surowców i pasz w 2013 roku

Molds and mycotoxins contamination of raw materials and feed in 2013

Magdalena Twarużek, Anna Błajet-Kosicka, Jan Grajewski

Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Wydział Nauk Przyrodniczych, Instytut Biologii Eksperymentalnej, Zakład Fizjologii i Toksykologii

Realizowane od kilku lat badania wskazują na alarmujące zanieczyszczenia żywności i pasz grzybami pleśniowymi oraz mikotoksynami. Wielu naukowców podkreśla, że jest to problem nie tylko zdrowotny, ale również ekonomiczny. W odniesieniu do pasz, jedynie w przypadku kilku mikotoksyn opublikowano zalecenia dotyczące maksymalnych ich poziomów –Zalecenie Komisji WE 576/2006, Rozporządzenie Komisji WE nr 2174/2003 (aflatoksyny).

Celem badań był dalszy monitoring surowców i pasz, prowadzony od kilku lat przez Laboratorium Badawcze Mikotoksyn Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego. Wyniki badań z roku 2012 przedstawiono rok wcześniej w materiałach XXX Konferencji. Przebadane próby w 2013 roku ponownie podzielono na 4 grupy: ziarno zbóż (pszenica, żyto, jęczmień, owies), ziarno kukurydzy, mieszanki paszowe i kiszonki. Ogólną liczbę grzybów, pleśni i drożdży oznaczono w 167 próbach. Pleśnie i drożdże oznaczono według PN ISO 7954: 1999 – z modyfikacją własną – posiew na podłoże YGC, chloramfenikol 100 ppm, inkubacja 5-7 dni w temperaturze 25°C. Średnie wartości w poszczególnych badanych grupach zostały przedstawione w tabeli 1.

W kolejnym etapie badań dokonano oceny skażenia mikotoksykologicznego: aflatoksyny (AF) –113, ochratoksyna A (OTA) –199, zearalenon (ZEN) –412, deoksyniwalenol (DON) –412, fumonizyny (FUM) –59, toksyna T-2 –412, toksyna HT-2 –412, niwalenol (NIV) –412. Ekstrakcję mikotoksyn przeprowadzono z wykorzystaniem kolumn powinowactwa immunologicznego: Afla-Test®, (Vicam) dla aflatoksyn oraz Ochraprep® (R-Biopharm Rhône Ltd) dla ochratoksyny A. Podczas przygotowania prób do analizy DON, ZEN, toksyn T-2 i HT-2 oraz NIV wykorzystano kolumny Bond Elut® Mycotoxin oraz kolumny Multi Sep 211 FUM (Romer Labs®) dla fumonizyn. Mikotoksyny oznaczono metodą HPLC (Merck-Hitachi, Agilent) z detekcją fluorescencyjną oraz MS/MS (AB Sciex). Do derywatyzacji postkolumnowej aflatoksyn zastosowano system Kobra®Cell. Liczbę prób pozytywnych oraz średnią zawartość mikotoksyn przedstawiono w tabeli 2.

Ogólną liczbę grzybów, pleśni i drożdży oznaczono w 167 próbach, z czego około 50% stanowiło ziarno kukurydzy. Podobnie jak w ostatnich latach, w 2013 roku przebadano także kilkaset prób surowców i mieszanek paszowych na zawartość głównych mikotoksyn. Należy podkreślić, że oceniane surowce i kiszonki w ostatnim roku badań, były znaczniej porażone pleśniami i drożdżami, jak to ustalono rok wcześniej. Jednak w gotowych mieszankach paszowych uzyskano znaczne polepszenie tych parametrów. Wyniki mikotoksykologicznego skażenia surowców i pasz dla 2013 roku były także znacznie gorsze, jak oceniono rok wcześniej. Na gorszy status higieniczny analizowanych pasz wpłynęły wykryte wyższe poziomy mikotoksyn pleśni z rodzaju Fusarium, szczególnie DON i toksyny HT-2.

Słowa kluczowe: pleśnie, mikotoksyny, pasze, surowce, monitoring.
Keywords: molds, mycotoxins, feed, raw materials, monitoring.