twitter

image1 image1 image1 image1

Znakowanie niedozwolonych w żywieniu zwierząt produktów pochodzenia zwierzęcego

Marking of products of animal origin banned in animal feeding

Aleksandra Grelik, Ewelina Kowalczyk, Marek Walczak, Krzysztof Kwiatek

Zakład Higieny Pasz,

Państwowy Instytut Weterynaryjny - Państwowy Instytut Badawczy

Uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczone do spożycia stanowią potencjalne źródło zagrożenia zarówno dla zdrowia ludzi, jak i zwierząt. Sytuacje kryzysowe z ubiegłych lat, związane z ogniskami pryszczycy, rozprzestrzenianiem się pasażowalnych encefalopatii gąbczastych, takich jak gąbczasta encefalopatia bydła (BSE) oraz występowaniem dioksyn w paszach, dowiodły, że niewłaściwe stosowanie niektórych ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego może mieć poważny wpływ na zdrowie ludzi i zwierząt oraz na bezpieczeństwo łańcucha żywnościowego i paszowego. Stwierdzono, że produkty uboczne stanowiące wysokie zagrożenie powinny być stosowane wyłącznie poza łańcuchem żywnościowym, dlatego też 1 lipca 2008 r. na mocy Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego Nr 1432/2007 z dnia 5 grudnia 2007 r. wprowadzono obowiązek znakowania ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego kategorii 1 i 2 ( najwyższego ryzyka dla zdrowia ludzi i zwierząt) przy użyciu triheptanianu glicerolu (GTH). Obecnie obowiązującymi Rozporządzeniami zawierającymi szczegółowe wytyczne, co do kategoryzacji oraz znakowania ubocznych, niejadalnych produktów pochodzenia zwierzęcego są: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady  Nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. oraz Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 142/2011 z dnia 25 lutego 2011 r.

Polepszacze gleby oraz nawozy organiczne to produkty pochodzenia zwierzęcego podlegające regulacjom prawnym na terenie Unii Europejskiej. W związku z zapobieganiem występowania pasażowalnych encefalopatii zwierząt powstał obowiązek znakowania tychże materiałów, jak ustanawia Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 oraz Rozporządzenie nr 142/2011

Głównym celem Rozporządzenia MRiRW z dnia 24 października 2012 roku - w sprawie wymagań weterynaryjnych dla nawozów organicznych i polepszaczy gleby, wytworzonych z produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, produktów pochodnych lub z udziałem tych produktów – jest ustanowienie prawodawstwa umożliwiającego wykluczenie stosowania powyższych materiałów jako materiałów paszowych. Produkty pochodzenia zwierzęcego pochodzące z zakładów przetwórczych przeznaczane są do użytku jako polepszacze glebowe i nawozy organiczne, ale ze względu na wysoką zawartość białka mogą być nielegalnie stosowane przez hodowców zwierząt jako pasze.

W celu wykluczenia użycia polepszaczy glebowych i nawozów organicznych do celów paszowych, zgodnie z regulacjami prawnymi, został zaproponowany składnik zatwierdzony. Użyty składnik zatwierdzony powinien skutecznie hamować chęć spożycia PG i NO przez zwierzęta gospodarskie, jak również powinien być łatwo oznaczalny w badanym materiale tj. laboratorium referencyjne musi mieć możliwość określenia czy i w jakiej ilości składnik zatwierdzony został dodany. W tym celu, składnik zatwierdzony musi odróżniać się od innych komponentów polepszaczy glebowych i nawozów organicznych, aby inne substancje nie interferowały podczas prób laboratoryjnych. Również z uwagi na przeznaczenie polepszaczy gleby i nawozów organicznych, składnik zatwierdzony nie powinien negatywnie wpływać na środowisko naturalne.

W celu spełnienia powyższych wymagań zatwierdzono tlenek wapnia występujący w tlenkowym wapnie nawozowym (o zawartości  CaO 50%) oraz w wapnie hydratyzowanym – w proporcjach przedstawionych w tabeli 1.

Słowa kluczowe: triheptanian glicerolu, wapno, żywienie zwierząt, produkty uboczne.

Keywords: glycerol triheptanoate, lime, animal feeding, by-products.