twitter

image1 image1 image1 image1

Występowanie pozostałości leków przeciwbakteryjnych w wodzie pochodzącej z systemów pojenia drobiu

Małgorzata Gbylik-Sikorska, Andrzej Posyniak, Anna Gajda, Marta Piątkowska, Marta Gaweł

Zakład Farmakologii i Toksykologii,

Państwowy Instytut Weterynaryjny – Państwowy Instytut Badawczy

Streszczenie.  W hodowli zwierząt, przeznaczonych do produkcji żywności, coraz częściej obserwuje się wzrost liczby i częstotliwości stosowania antybiotyków. Całkowite zaprzestanie antybiotykoterapii w zwalczaniu chorób bakteryjnych w hodowli drobiu nie jest możliwe. W związku z tym, wiele antybiotyków, należących do różnych grup chemicznych, takich jak aminoglikozydy, b-laktamy, diaminopirymidyny, fluorochinolony, makrolidy, linkozamidy, pleuromutyliny, sulfonamidy i tetracykliny jest stosowanych legalnie, w praktyce weterynaryjnej w leczeniu chorób zwierząt lub nielegalnie, jako promotory wzrostu. W antybiotykoterapii drobiu substancje przeciwbakteryjne są często dodawane do paszy lub wody pitnej. Ze względu na fakt, iż znacznie więcej antybiotyków jest podawanych z wodą, mogą one gromadzić się w systemach dozowania wody, co w rezultacie może być przyczyną niekontrolowanego i nieświadomego „podawania leku”. Stała ekspozycja kur na śladowe ilości leków przeciwbakteryjnych może prowadzić do obecności ich pozostałości w tkankach przeznaczonych do konsumpcji dla ludzi oraz lekooporności patogenów, obecnych w środowisku fermy. Ponadto, ciągłe narażanie zwierząt na działanie antybiotyków w nieznanych dawkach, może również wpływać na zmianę farmakokinetyki i okres pozostawania w tkankach innych leków, które zostały podane celowo w leczeniu infekcji u zwierząt. Może to mieć bezpośredni wpływ na wydłużenie okresu karencji docelowego leku. W systemach pojenia zwierząt, które nie są regularnie czyszczone i dezynfekowane, mogą powstawać warunki sprzyjające gromadzeniu się leków. Właściwości fizykochemiczne niektórych substancji przeciwbakteryjnych (tetracykliny, fluorochinolony i sufonamidy) umożliwiają im adsorbcję na powierzchni zanieczyszczonych rur, w wyniku tworzenia kompleksów z jonami wapnia lub metali. Zjawisko to może uniemożliwiać osiągnięcie dawki terapeutycznej, zgodnej z założeniem i obniżać aktywność leków. Ta sytuacja może być szkodliwa dla zdrowia konsumentów i może prowadzić do zwiększenia rozwoju alergii i lekooporności bakterii na antybiotyki stosowane w leczeniu ludzi.

W 2013 roku, w Polsce zbadano 300 próbek wody w zakresie oznaczania antybiotyków. W części próbek stwierdzono obecność substancji przeciwbakteryjnych, dlatego tak ważna jest kontrola obecności pozostałości leków przeciwbakteryjnych w wodzie pochodzącej z systemów pojenia drobiu. Powtórna analiza próbek wody po przeprowadzeniu działań zapobiegawczych w postaci czyszczenia systemów pojenia wykazała brak tychże substancji.

Słowa kluczowe: leki przeciwbakteryjne, systemy pojenia drobiu, woda pitna.

 

Occurrence of antibacterial compounds residues in poultry water supply systems

Małgorzata Gbylik-Sikorska, Andrzej Posyniak, Anna Gajda, Marta Piątkowska,  Marta Gaweł

Department of Pharmacology and Toxicology

National Veterinary Research Institute

Summary. Despite recommendations, the usage of antibiotics in food-producing animals therapy is still increasing. Obviously, exclude the use of antibiotics in bacterial diseases in breed animal farms is impossible. Therefore, many classes of antibiotics, such as aminoglicosides, b-lactams, diaminopyrimidines, fluoroquinolones, lincosamides, macrolides, pleuromutilins, sulfonamides and tetracyclines are widely used in current veterinary practice to treat animal diseases or illegally to promote animal growth. In poultry therapy, the antimicrobial compounds are commonly added to animal feed or drinking water sources. Due to the fact that many antibiotics are added to water, some water supply systems can be contaminated and  it can be the reason of not controlled and unconscious “antibiotics administration”. Not usage regular cleaning of water supply systems, especially after antibiotic treatment, deliberate illegal administration of low doses of antibiotics in water to animals stimulation, as well as remains of unconscious application of antibiotics, can lead to undesirable consequences. The constant exposure of breeding animals to these compounds may lead to residues in animal tissues and antimicrobial resistance of animal and environment pathogens. Moreover, constant exposure of animal for trace amounts of antibiotics can also interfere with the pharmacokinetics of other compounds and can influence on action of other antibacterial agents, which were administered intentionally in the treatment of infection in animals.  This may result in prolongation of the withdrawal period of antibiotic, which was administrated to treat animals diseases. In water supply systems may also occur the same phenomenon as in the natural aquatic environment, such as antibiotics accumulation. So, they can also adsorb onto pipes in water supply systems, it can prevent to reach a predetermined dose of the antibiotics and the reduction of its activity. Adsorbed drugs can be systematically eluted after finish animal treatment. This situation may be harmful to the consumer health and can lead to increased development of allergy and bacteria resistance to antibiotics use in human medicine.

In 2013 year in Poland, 300 water samples from water supply systems on different poultry farms to determine antibacterial compounds residues. In 112 samples was found the presence of antimicrobial compounds, so it is important to control the presence of residues of antibacterial drugs in water from poultry farms.

Key words: antibacterial drugs, poultry water supply systems, drinking water.