twitter

image1 image1 image1 image1

Materiały zabronione w paszach – ocena możliwości wykrywania i kontroli

Prohibited materials in feedingstuffs – detectability and control evaluation

Waldemar  Korol, Sławomir Walczyński, Grażyna Bielecka

Instytut Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy
Krajowe Laboratorium Pasz w Lublinie

W celu uściślenia przepisów poprawy bezpieczeństwa produktów pochodzenia zwierzęcego oraz zdrowia zwierząt określono wykaz materiałów, których wprowadzanie na rynek lub stosowanie w żywieniu zwierząt jest zabronione. Wykaz materiałów zabronionych  wymieniono w załączniku Nr III  rozporządzenia  Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 767/2009 w sprawie wprowadzania na rynek i stosowania pasz (Dz. Urz. UE  L 229/1 z 1.9.2009). W wykazie umieszczono następujące materiały zabronione:

  • kał, mocz i treść przewodu pokarmowego uzyskaną w wyniku jego opróżnienia lub usunięcia, niezależnie od rodzaju procesów jakim zostały poddane i zastosowanym dodatkom;
  • skóra poddana działaniu substancji garbujących i odpady skóry wygarbowanej;
  • ziarna i nasiona przeznaczone do wysiewu, które zostały poddane działaniu środków ochrony roślin, oraz uzyskane z nich produkty;
  • drewno, w tym trociny lub inne materiały otrzymane z drewna poddawanego działaniu środków impregnujących lub konserwujących;
  • wszystkie odpady pochodzące z oczyszczalni ścieków komunalnych, bytowych czy przemysłowych;
  • stałe odpady komunalne, w tym odpady z gospodarstwa domowego;
  • opakowania lub części opakowań po zużytych produktach pochodzących z przetwórstwa rolno-spożywczego.

Powyższy wykaz materiałów zabronionych określany jest czasami mianem „listy negatywnej”, w odróżnieniu od wykazu materiałów paszowych we wspólnotowym katalogu zwanego „listą pozytywną” (rozporządzenie Komisji  (UE) nr 68/2013 – Dz. Urz. UE  L 29/1 z 30.1.2013).

W ostatnim czasie stwierdzano przypadki wykrywania obecności materiałów zabronionych w paszach takich jak pozostałości opakowań, drewna, szkła, sznurków itp., przy czym należy podkreślić brak oficjalnych metod wykrywania (badań) tego typu materiałów w paszach.

Generalnie materiały zabronione nie mogą być stosowane w żywieniu zwierząt czyli obowiązuje w tym przypadku zasada zerowej tolerancji. Jednak nawet przy zachowaniu najwyższej staranności ze strony producenta, stwierdza się w badanych próbkach pasz takich jak np. produkty piekarnicze na cele paszowe, pozostałości opakowań jak fragmenty papieru (etykietka piekarni na pieczywie), sznurka, folii plastikowej lub aluminiowej w śladowych ilościach. Na podstawie wieloletnich badań Instytutu Bezpieczeństwa Żywności RIKILT, Wageningen, Holandia (www.rikilt.wur.nl) średnia zawartość pozostałości opakowań w produktach piekarskich na cele paszowe wyniosła 0,15%. Szkodliwość tych niepożądanych materiałów w żywieniu zwierząt byłoby trudno potwierdzić na tak niskim poziomie.

Można rozważyć  przyjęcie granicy niepewności rozszerzonej metody, obliczonej jako podwojone odchylenie standardowe z badań porównawczych z udziałem laboratoriów ZHW, jako dopuszczalny poziom odniesienia dla tego typu materiałów zabronionych. Badania porównawcze mogą być wykonane po wdrożeniu metody przez laboratoria ZHW.

Materiały niebezpieczne, które mogą uszkodzić przewód pokarmowy zwierząt, takie jak kawałki szkła, złamane igły, ostre fragmenty drewna, są niedozwolone w każdej stwierdzonej ilości.

Krajowe Laboratorium Pasz (KLP), w ramach realizacji zadań laboratorium referencyjnego w roku 2014, sprawdziło wagową metodę oznaczania pozostałości opakowań w produktach pochodzących z przemysłu rolno-spożywczego wykorzystywanych na cele paszowe. Opracowano instrukcję badania pozostałości opakowań w materiałach piekarniczych i innych produktów żywnościowych rolno-spożywczych na cele paszowe. Instrukcja ta została uzupełniona o badanie ciał obcych szkodliwych dla zwierząt  (drewno, szkło, itp.,).

 

Słowa kluczowe: pasze, materiały zabronione, wykrywalność.

Key words:  feedingstuffs, prohibited materials, detectability.