twitter

image1 image1 image1 image1

SKAŻENIE MIESZANEK PASZOWYCH MIKOTOKSYNAMI I GRZYBAMI PLEŚNIOWYMI

CONTAMINATION OF MIXED FEED WITH MYCOTOXINS AND MOULDS

Twarużek Magdalena, Błajet-Kosicka Anna, Kosicki Robert, Soszczyńska Ewelina, Grajewski Jan

Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Wydział Nauk Przyrodniczych, Instytut Biologii Eksperymentalnej, Katedra Fizjologii i Toksykologii

Niektóre gatunki grzybów pleśniowych są zdolne do produkcji w roślinach zbożowych mikotoksyn, w takim zakresie, że mogą wystąpić negatywne oddziaływania nie tylko na plony i jakość ziarna, ale także na zdrowie człowieka i zwierząt. Największe znaczenie przypisuje się w Europie mikotoksynom z grupy trichotecen (deoksyniwalenol, toksyny T-2 i HT-2), zearalenonowi i fumonizynom, ze względu na częstość i zakres występowania. Ostatnie wyniki badań potwierdzają znaczące poziomy skażenia powyższymi mikotoksynami surowców paszowych w Europie Środkowej. Problem ten szczególnie odnotowano w 2014 roku dla kukurydzy. Wysokie opady latem i jesienią stworzyły sprzyjające warunki środowiskowe dla rozwoju grzybów pleśniowych z rodzaju Fusarium i tworzeniu przez nie mikotoksyn, co ma bezpośredni wpływ na stan zdrowotny i wyniki produkcyjne zwierząt – gorsze pobieranie karmy, brak apetytu, spadek odporności, czy niższe przyrosty. Przedstawione wyniki są kolejnym raportem dotyczącym skażenia mikologicznego i mikotoksykologicznego mieszanek paszowych w 2014 roku, który jest rezultatem realizowanych od kilku lat badań przez Laboratorium Badawcze Mikotoksyn Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. W ocenianych próbkach pasz mieszanek treściwych zakres analiz był następujący: aflatoksyny (AF) – 66, ochratoksyna A (OTA) – 133, zearalenol (ZEN) – 171, deoksyniwalenol (DON) – 171, fumonizyny (FUM) – 8, toksyna T-2 – 171, toksyna HT-2 – 171, nivalenol (NIV) – 171 oraz diacetoksyscirpenol (DAS) – 171. Dodatkowo wykonano analizy mikologiczne w 59 próbkach. Przebieg badań mikologicznych we wszystkich próbach był następujący: materiał dokładnie wymieszano i zmielono w warunkach jałowych, a następnie naważkę zawieszono w sterylnym płynie do rozcieńczeń przygotowanym wg PN EN ISO 6887-1, lipiec 2000. Pleśnie i drożdże oznaczono wg PN ISO 7954:1999 – posiew na podłoże YGC (yeast extract, glucose, chloramfenikol). Inkubacja trwała 5-7 dni w temperaturze 25oC. Wyniki wyrażono jako ilość jednostek tworzących kolonie na 1 gram próbki [jtk/g].

Wyniki analiz mikologicznych i mikotoksykologicznych potwierdzają obserwowany od kilku lat problem występowania pleśni i ich wtórnych metabolitów w paszach. Należy podkreślić, że oceniane mieszanki paszowe w ostatnim roku, były znacznie bardziej porażone pleśniami i drożdżami, w porównaniu do roku poprzedniego. W próbach pasz, w których ogólna liczba grzybów była większa niż 100 000 jtk/g znacznie wzrósł udział grzybów z rodzaju Fusarium. Na gorszy status higieniczny analizowanych pasz wpłynęły wykryte wyższe (w porównaniu z wynikami z roku 2013) poziomy mikotoksyn pleśni z rodzaju Fusarium: zearalenonu, toksyny o działaniu estrogennym i fumonizyn, które mają działanie hepatokancerogenne i hepatotoksyczne. Wyniki badań zawartości mikotoksyn wskazują, że cztery główne trichoteceny (DON, NIV, toksyny T-2 i HT-2) oraz zearalenon wykryto w ponad 90% wszystkich przebadanych próbek. Wysoki poziom zanieczyszczenia oraz współwystępowanie różnych mikotoksyn może potwierdzać problem szeregu objawów klinicznych w chowie zwierząt.

 

Słowa kluczowe: mikotoksyny, grzyby pleśniowe, mieszanki paszowe.

Key words: mycotoxins, moulds, mixed feed.