twitter

image1 image1 image1 image1

Doświadczenia żywieniowe na zwierzętach w świetle nowych regulacji prawnych

Wojciech Cybulski

Zakład Farmakologii i Toksykologii,

Państwowy Instytut Weterynaryjny-Państwowy Instytut Badawczy w Puławach, al. Partyzantów 57, 24-100 Puławy

s. 115-119

Streszczenie. Postępy osiągnięte w naukach biologicznych, w tym biologii stosowanej/hodowli, nie byłyby możliwe bez użycia zwierząt doświadczalnych. Wykorzystywanie zwierząt doświadczalnych do celów naukowych lub edukacji urzędowo obwarowano koniecznością spełnienia szeregu wymogów, poczynając od uzyskania zgody merytoryczno-społecznego gremium - komisji etycznej ds. doświadczeń na zwierzętach. Polska, jako kraj członkowski UE, zobligowany został do dostosowania prawa krajowego zgodnie z obowiązującą unijną dyrektywą w tym zakresie. W konsekwencji, obowiązującą dotychczas Ustawę z dn. 21 stycznia 2005 r. o doświadczeniach na zwierzętach, zastąpiono zaimplementowaną dyrektywą 2010/63/EU z dn. 22 września 2010r., która obowiązuje w krajowym prawodawstwie od 27 maja 2015 r. Nakłada one zdecydowanie bardziej restrykcyjne wymogi wobec użytkowników, hodowców i dostawców zwierząt doświadczalnych niż obowiązujące do 2015 r. Imperatywem jest dobrostan zwierzęcia, określający jego stan poprzez zdefiniowanie kategorii inwazyjności założonych procedur doświadczalnych generujących ból, cierpienie, stres lub dystres zwierząt. Obok przyjętej nowej skali inwazyjności zamierzonego doświadczenia z użyciem zwierząt, wdrożono szereg dodatkowych wymogów. Eksperymentujący muszą poddać się obowiązkowemu przeszkoleniu, kolejno: zredagować streszczenie projektu badawczego językiem nietechnicznym, które zamieszcza się w Biuletynie Informacji Publicznej, wykazać uwzględnienie zasady 3R w planowanym wykorzystaniu zwierząt oraz oczekiwać kontroli dobrostanu zwierząt doświadczalnych. W tym ostatnim zakresie odnosi się do kontroli wewnętrznej, przez zespół ds. dobrostanu powołany w ośrodku użytkownika, jak i kontroli zewnętrznej dokonywanej przez właściwą miejscowo Powiatową Inspekcję Weterynaryjną. Dodatkowo projekt może być zobligowany przez komisję etyczną do przedłożenia oceny retrospektywnej w zakresie oszacowania wnoszonych korzyści vs negatywów - zbędnego pozbawienia życia zwierząt, które poprzedza generowanie bólu cierpienia i dystresu.

Słowa kluczowe: doświadczenia żywieniowe, komisja etyczna, zwierzęta doświadczalne.

 

Nutritional experiments with use of animals according to the recent legislation

Wojciech Cybulski

Department of Pharmacology and Toxicology,

National Veterinary Research Institute, Partyzantow 57, 24-100 Pulawy, Poland

Summary. The progress achieved in the life sciences, including applied biology and animal breeding, would not be possible without the use of experimental animals. Experimentation for scientific or educational purposes using animals need to meet a number of official requirements, ranging from the consent of substantive social and ethical committee admitting the animal research. Poland, as a member state of the EU, has been obliged to bring national law in accordance with the applicable EU directive in this regard. Consequently, the applicable date the National Act dated January 21, 2005. of animal experiments, replaced implemented Directive 2010/63 / EU dated September 22, 2010., which is in force in the national legislation from 27 May 2015. They impose much more stringent requirements for users, breeders and suppliers of experimental animals than according to those Act dated 2005. An imperative became  the welfare of the animal, indicating his status by defining the categories of invasiveness within experimental procedures that generate pain, suffering, stress or distress in animals. In addition to the new invasiveness scale adoption, a number of ethical requirements were implemented to meet currently accepted standards when experiments with husbandry animals are carried out. The experimenter have to undergo compulsory training successively; to edit summary of the research project using non-technical language which shall be included in the Public Information Bulletin; to demonstrate consideration of the 3Rs in the planned use of animals and is expected to control the welfare of experimental animals (handling), as well as to be controled by veterinary superviser. Additionally, the project may be required by the ethics committee to submit a retrospective assessment in terms of estimates of paid benefits vs. the negatives, i.e. the unnecessary killing of animals, which precedes the generation of pain, suffering and distress.

Key words: nutritional experiments, ethical board, experimental animals

 

Piśmiennictwo

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/63/UE z dnia 22 września 2010 r. w sprawie ochrony zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych. Dz. Urz. UE L 276 z  20.10.2010. 

Kulik R.: Czy biocentryzm jest groźny dla człowieka? Dzikie Życie 6/192, 2010.

Maciejasz D.: Etiologia chciwości i strachu - testy robione głównie po to, by wydać pieniądze z grantów i dopomóc fermom futrzarskim. Gazeta Wyborcza, 2016, 30 maja s.9.

Pound P., Blaug R.: Transparency and Public Involvement in Animal Resarch. ATLA 2016, 4, 167-172. 

Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 maja 2015 r. w sprawie szkoleń, praktyk i staży dla osób wykonujących czynności związane z wykorzystywaniem zwierząt do celów naukowych lub edukacyjnych. Dz. U. z dnia 8 maja 2015 r., poz. 628.

Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 29 kwietnia 2015 r. w sprawie wykazu zwierząt z rzędu naczelnych niestanowiących potomstwa zwierząt z rzędu naczelnych hodowanych  w niewoli. Dz. U. 6 maja 2015, poz. 619.

Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 4 listopada 2015 r. w sprawie informacji dotyczących zwierząt wykorzystywanych w procedurach oraz trybu przekazywania tych informacji. Dz. U. z dnia 23 listopada 2015, poz. 1934.

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków utrzymywania zwierząt laboratoryjnych w jednostkach doświadczalnych, jednostkach hodowlanych i u dostawców. Dz. U. z dnia 28 marca 2006 r., poz. 368.

Singer P.: Animal Liberation. New York 1990: 188-189.

Ustawa z dnia 21 stycznia 2005 r. o doświadczeniach na zwierzętach. Dz. U. 2005 nr 33 poz. 289.

Ustawa z dnia 15 stycznia 2015 r. o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych. Dz. U. z dnia 26 lutego 2015 r. poz. 266.