twitter

image1 image1 image1 image1

Występowanie antybiotyków w paszach jako zagrożenie dla zdrowia zwierząt i ludzi

Monika Przeniosło - Siwczyńska, Maja Chyłek-Purchała,
Beata Kozak, Aleksandra Grelik, Krzysztof Kwiatek

Zakład Higieny Pasz

Państwowy Instytut Weterynaryjny - Państwowy Instytut Badawczy w Puławach

s. 30-34

Streszczenie. Substancje przeciwbakteryjne, w tym głównie antybiotyki, są istotnym elementem terapii i profilaktyki chorób zwierząt gospodarskich. Są stosowane w leczeniu i zapobieganiu chorób bakteryjnych występujących u zwierząt żywnościowych oraz powodujących największe straty ekonomiczne. W przeszłości niektóre antybiotyki były stosowane jako dodatki paszowe w celu poprawy efektów produkcyjnych zwierząt jako tzw. antybiotykowe stymulatory wzrostu (ASW). Problemy związane z nadmiernym  i niewłaściwym stosowaniem antybiotyków doprowadziły w konsekwencji do wprowadzenia w krajach Unii Europejskiej zakazu stosowania antybiotyków jako dodatków paszowych. Pasze zanieczyszczone antybiotykami stanowią zagrożenie dla zwierząt (niektóre antybiotyki mają niski margines bezpieczeństwa dla gatunków wrażliwych lub wykazują niekorzystne interakcje z innymi lekami) oraz dla ludzi, ponieważ może to skutkować wystąpieniem pozostałości w produktach pochodzenia zwierzęcego oraz zwiększa ryzyko selekcji opornych bakterii, co stanowi bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia ludzi i zwierząt. 

Słowa kluczowe:  pasze, antybiotyki, antybiotykooporność, zanieczyszczenia krzyżowe, pasze niedocelowe

Occurrence of antibiotics in animal feed and  problems in animal and human health

Summary

Antibacterial substances, mainly antibiotics are used on a large scale and administered for treating and prevention bacterial diseases of animals. Furthermore the antibacterials were used as feed additives to improve growth since the early 1950s as antibiotic growth promoters (AGPs). Due to the problems with the risk of emergence of  antibiotic resistance, EU imposed for precautionary reasons a ban on use of AGPs in feeds. Feed contaminated with undeclared antibiotics may present a hazard to animals and humans.   Unapproved and incorrect use of veterinary drugs may lead to excessive levels in feed and edible products of food-producing animals. Moreover veterinary drug residues may be found in food products as a result of the carryover of veterinary drugs in feed during feed production. On the other hand, the risk of antimicrobial resistance, a serious risk to public health, may increase when animals are fed ordinary feed contaminated with drugs.  

Keywords: animal feed, antibiotics, antimicrobial resistance, cross-contamination, non-target feed

1 Bates J., Jordens J.Z., Griffiths D.T.: Farm animals as a putative reservoir for vancomycin resistant enterococcal infection in man. J. Antimicrob. Chemother. 1994, 34, 507-516.  
2 Bednarek D.: Metafilaktyka syndromu oddechowego bydła – znaczenie i zasady postępowania. Lecznica Duych Zwierzt 2010, 4-10.  
3 Bogaard A.E. van den, Stobberingh E.E.: Epidemiology of resistance to antibiotics. Links between animals and humans. Int. J. Antimicrob. Agents 2000, 14, 327-335.  
4 Dyrektywa Komisji (WE) 97/6 z dnia 30 stycznia 1997 r. zmieniająca dyrektywę Rady 70/524/EWG dotyczącą dodatków paszowych.  
5 Nicpoń J., Czerw P.: Patogeneza, diagnostyka i terapia zatruć salinomycyną u koni. Med. Weter. 1995, 51(11), 659-662 .  
6 Proposal for a Regulation of the European Parliament and of the Council on the manufacture, placing on the market and use of medicated feed and repealing Council Directive 90/167/EEC  
7 Przeniosło-Siwczyńska M., Kwiatek K.: Dlaczego zakazano stosowania w żywieniu zwierząt antybiotykowych stymulatorów wzrostu? Życie Wet. 2013, 88(2), 104-108.  
8 Przeniosło-Siwczyńska M., Kwiatek K., Wasyl D.: Stosowanie substancji przeciwbakteryjnych w produkcji zwierzęcej a problem antybiotykooporności bakterii. Med. Weter. 2015, 71(11), 663-669.  
9 Roliński Z.: Farmakologia i farmakoterapia weterynaryjna. Wydawnictwo PWRiL, Warszwa 2008  
10 Rozporządzenie Rady (WE) 2821/98 z dnia 17 grudnia 1998 r. zmieniające, w odniesieniu do cofnięcia zezwolenia dla niektórych antybiotyków, dyrektywę 70/524/EWG dotyczącą dodatków paszowych.  
11 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 1831/2003 z dnia 22 września 2003 r. w sprawie dodatków stosowanych w żywieniu zwierząt.  
12 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 183/2005 z dnia 12 stycznia 2005 r. ustanawiające wymagania dotyczące higieny pasz.  
13 Segato G., Benetti C., Angeletti R., Montesissa C., Biancotto G.: Doxycycline and sulfadimethoxine transfer from cross-contaminated feed to chicken tissues. Food Additives and Contaminants 2011, 28(7), 860-868.  
14 Szymanek-Bany I., Szprengier-Juszkiewicz T., Olejnik M., Żmudzki J.: Zatrucie indyków narazyną. Med. Weter. 2015, 71(5), 312-317.  
15 Walczyński S.: Zanieczyszczenia krzyżowe w produkcji mieszanek paszowych – aktualne uwarunkowania. Monografia „Materiały i dodatki paszowe – aktualne wymagania” cz. II. Pasze Przemysłowe 2011, 2, 67-71.