twitter

image1 image1 image1 image1

Bezpieczeństwo paszowe i bezpieczeństwo pasz – definicje, rozwój i wdrażanie

Feed security and feed safety – definitions, development and implementation

s. 5 - 8

Krzysztof Kwiatek, Monika Przeniosło-Siwczyńska,

Zbigniew Osiński, Zbigniew Sieradzki

Zakład Higieny Pasz, Państwowy Instytut Weterynaryjny – Państwowy Instytut Badawczy

Słowa kluczowe: pasze, bezpieczeństwo paszowe, bezpieczeństwo pasz, łańcuch żywnościowy

Key words: feed, feed security, feed safety, food chain

Celem faktycznego zapewnienia bezpieczeństwa pasz oraz pełniejszego wdrożenia koncepcji produkcji bezpiecznej żywności w naszym kraju zgodnie z zasadą „od pola do stołu konsumenta” jest opracowywany corocznie skoordynowany Roczny Plan Urzędowej Kontroli Pasz w zakresie nadzoru sprawowanego przez Inspekcję Weterynaryjną, w odniesieniu do parametrów jakości i bezpieczeństwa. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa celem opracowanego w naszym kraju planu urzędowej kontroli pasz jest: (a) zapewnienie skoordynowanych, jednolitych kontroli w części łańcucha żywieniowego związanego z produkcją, dystrybucją pasz, w tym prawidłowości ich stosowania. Prowadzone kontrole dotyczą czynników z zakresu bezpieczeństwa pasz oraz wartości odżywczej i innych wyróżników składających się na tzw. jakość handlową, (b) identyfikacja zagrożeń związanych z produkcją, obrotem i stosowaniem żywieniowym pasz, (c) realizacja systemu zbierania i przetwarzania danych dotyczących zakresu kontroli i przekazywanie szybkich informacji organom kontroli, (d) sprawdzanie spełnienia wymagań technicznych i organizacyjnych przedsiębiorstw wytwarzających i prowadzących obrót paszami.

W opracowanym i wdrożonym krajowym planie uwzględniono monitoringowe badania laboratoryjne szeregu czynników zagrożeń w zakresie bezpieczeństwa, które obejmują m.in.:

-        wykrywanie obecności pałeczek z rodzaju Salmonella, przetworzonego białka zwierzęcego, oznaczanie zawartości metali tj.: Pb, Cd, As, Hg, Zn, Fe i Cu, pestycydów chloroorganicznych i fosforoorganicznych, polichlorowanych bifenyli (PCB) i dioksyn, kokcydiostatyków jonoforowych i mikotoksyn;

-         oznaczanie pozostałości substancji przeciwbakteryjnych  tj. antybiotyków, sulfonamidów,   chinolonów, które mogą być  dodawane do pasz lub wody; wykrywanie obecności substancji wykazujących działanie anaboliczne w paszach (grupa A1 - A5) i weterynaryjnych produktów leczniczych skreślonych z rejestru  środków farmaceutycznych (grupa A6); badania  obecności w paszach niedozwolonych antybiotykowych stymulatorów wzrostu;

-        oznaczanie zawartości promieniotwórczego cezu-134 i cezu-137, substancji czynnych w paszach leczniczych, nierozpuszczalnych zanieczyszczeń w tłuszczu paszowym pochodzenia zwierzęcego i formaldehydu w paszach.

Poza wyżej wymienionymi parametrami w ramach badań urzędowych prowadzi się badania o typowym charakterze jakościowym, które obejmuje m.in.: podstawowe składniki pokarmowe: woda, białka, tłuszcz, węglowodany i włókno, zawartość przeciwutleniaczy, mikroelementy i makroelementy dla których określono maksymalną zawartość, zawartość wybranych aminokwasów i witamin, zawartość substancji niepożądanych pochodzenia roślinnego, szkodniki żywe w paszach, zawartość zanieczyszczeń botanicznych oraz obecność materiałów paszowych z roślin modyfikowanych genetycznie (GMO).

 

Piśmiennictwo:

  • Plan Urzędowej Kontroli Pasz na rok 2018. Główny Inspektorat Weterynarii, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Warszawa.
  • Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 178/2002 z 28 stycznia 2002 roku ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności.
  • Rozporządzenie 183/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z 12 stycznia 2005 r. ustanawiające wymagania dotyczące higieny pasz.
  • Rozporządzenie 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych.
  • Rozporządzenie 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych prowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia i dobrostanu zwierząt.
  • Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin.
  • Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia z dnia 25 sierpnia 2006 r.
  • Ustawa z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach.