twitter

image1 image1 image1 image1

Wyzwania związane z obecnością mykotoksyn w paszach

Mycotoxins in animal feed – challenges and perspectives

s. 29 - 30

Piotr Jedziniak

Zakład Farmakologii i Toksykologii,

Państwowy Instytut Weterynaryjny – Państwowy Instytut Badawczy,

Krajowe Laboratorium Referencyjne ds. mykotoksyn w żywności i paszach

Słowa kluczowe: mykotoksyny, pasze, modyfikowane mykotoksyny, dodatki paszowe

Keywords: mycotoxins, feed, modificated mycotoxins,  feed additives

Wysoka i różnorodna toksyczność mykotoksyn nie jest jedynym wyzwaniem. Wyniki badań pasz wskazują, że praktycznie nie ma pasz wolnych od mykotoksyn. Postęp w analityce laboratoryjnej, w szczególności wprowadzenie do rutynowych badań chromatografii cieczowej połączonej z tandemową spektrometrią mas spowodował, że kontrola urzędowa pasz jest prowadzona z wykorzystaniem wieloskładnikowych metod LC-MS/MS. Niskie granice oznaczalności pozwalają wykryć niskie stężenia wielu mykotoksyn jednocześnie. To z kolei powoduje, że mamy do czynienia z nowym obrazem skażenia pasz: próbki zanieczyszczone są co najmniej kilkoma mykotoksynami jednocześnie w stężeniach poniżej wprowadzonych limitów. W badaniach prowadzonych w PIWet-PIB w latach 2017-2018 w większości (61%) próbek pasz i kiszonek oznaczano ilościowo ponad 5 mykotoksyn w każdej próbce. Powoduje to trudności w interpretacji wyników analiz: z jednej strony próbka jest zgodna z wymaganiami a z drugiej zachodzi niebezpieczeństwo addytywnego działania mykotoksyn na organizm zwierzęcia [2]. Kolejnym wyzwaniem jest odkrycie kilkanaście lat temu mykotoksyn modyfikowanych, czyli związków powstających przez metabolizm roślinny lub bakteryjny mykotoksyn macierzystych. Rozwój metodyki wieloskładnikowej spowodował również możliwość wykrycia w próbkach pasz nowych, nieznanych dotąd mykotoksyn (ang. emerging mycotoxins). W szczególności istotne wydaje się powszechne występowania metabolitów z grupy eniatyn (eniatyna A, A1, B, B1) i bowerycyny [4].

Ważnym zagadnieniem jest również rozwój technologii dodatków paszowych wiążących mykotoksyny. W ostatnich latach rynek tych dodatków dynamicznie się rozwija. Istotnym problemem jest różnorodność chemiczna mykotoksyn, co powoduje konieczność stosowania różnego rodzaju mechanizmów wiązania toksyn, opartych zarówno o sorbenty mineralne jak i wykorzystywanie mikroorganizmów lub enzymów do transformacji toksyn.

Zawsze aktualne pozostają problemy za zapewnieniem odpowiedniej jednorodności dostarczanej do laboratorium próbki jak również zapewnienie odpowiedniej jakości analiz instrumentalnych. W dobie stosowania aparatury LC-MS/MS, analiza ilościowa powinna być przeprowadzana z wykorzystaniem techniki rozcieńczenia izotopowego. Ceny znakowanych standardów wewnętrznych poszczególnych mykotoksyn są niestety bardzo wysokie co powoduje wysokie koszty analiz. Dodatkową trudnością jest wciąż ograniczony dostęp do wzorców mykotoksyn modyfikowanych jak i certyfikowanych materiałów odniesienia.

 

Pismienictwo

1.            Bhat, R., Rai, R. V., and Karim, A.A. (2010) Mycotoxins in Food and Feed: Present Status and Future Concerns. Compr. Rev. Food Sci. Food Saf., 9 (1), 57–81.

2.            Pinotti, L., Ottoboni, M., Giromini, C., Dell’Orto, V., and Cheli, F. (2016) Mycotoxin contamination in the EU feed supply chain: A focus on Cereal Byproducts. Toxins (Basel)., 8 (2).

3.            Berthiller, F., Crews, C., Dall’Asta, C., Saeger, S. De, Haesaert, G., Karlovsky, P., Oswald, I.P., Seefelder, W., Speijers, G., and Stroka, J. (2013) Masked mycotoxins: A review. Mol. Nutr. Food Res., 57 (1), 165–186.

4.            Jestoi, M. (2008) Emerging fusarium-mycotoxins fusaproliferin, beauvericin, enniatins, and moniliformin - A review. Crit. Rev. Food Sci. Nutr., 48 (1), 21–49.

5.            EFSA Panel on Contaminants in the Food Chain ( CONTAM ) (2014) Scientific Opinion on the risks to human and animal health related to the presence of beauvericin and enniatins in food and feed 1. EFSA J., 12 (8).

6.            Jard, G., Liboz, T., Mathieu, F., Guyonvarc’h, A., and Lebrihi, A. (2011) Review of mycotoxin reduction in food and feed: from prevention in the field to detoxification by adsorption or transformation. Food Addit. Contam. Part A, 28 (11), 1590–1609.