twitter

image1 image1 image1 image1

Kokcydiostatyki jako dodatki paszowe - stosować, ograniczać, wycofać?

Coccidiostats as feed additives – should we use them, limit their use or withdraw them?

s. 12 - 13

Małgorzata Olejnik

Państwowy Instytut Weterynaryjny – Państwowy Instytut Badawczy

Zakład Farmakologii i Toksykologii

Słowa kluczowe: kokcydiostatyki, dodatki paszowe, kontrola kokcydiozy

Keywords: coccidiostats, feed additives, control of coccidiosis

Podawanie kokcydiostatyków w formie dodatków paszowych umożliwia ich stosowanie w celach profilaktycznych, a nie tylko leczniczych. Właściwa kontrola kokcydiozy, poprzez zapewnienie integralności jelit kurcząt, jest jednym z ważniejszych czynników profilaktycznych dla stanów zapalnych jelit. Głównym efektem jest poprawienie parametrów produkcyjnych (stopień wykorzystania paszy), Uważa się także, że stosowanie kokcydiostatyków może się przyczyniać do ograniczenia stosowania antybiotyków w produkcji drobiarskiej.

Nie można jednak zapominać, że kokcydiostatyki są związkami farmakologicznie czynnymi i tak szerokie ich stosowanie może mieć także negatywne skutki. Może doprowadzić m.in. do wystąpienia zatruć zwierząt. Ryzyko w tym zakresie wiąże się z niskim indeksem terapeutycznym kokcydiostatyków jonoforowych oraz różną wrażliwością gatunkową na ich toksyczne działanie [Fowler 1995]. Stężenia bezpieczne dla kurcząt, będących jednym z najbardziej odpornych gatunków, mogą okazać się toksyczne, czy wręcz śmiertelne np. dla indyków (narazyna, salinomycyna). Ważnym aspektem jest też występowanie pozostałości kokcydiostatyków w żywności pochodzenia zwierzęcego i związane z tym zagrożenia dla konsumentów [Olejnik et al. 2011].

Biorąc pod uwagę oczekiwania konsumentów konieczne są dalsze badania nad naturalnymi sposobami kontroli kokcydiozy. Jednocześnie warto podkreślić, że właściwie stosowane kokcydiostatyki stanowią skuteczną i w miarę bezpieczną metodę walki z tą chorobą.

Piśmiennictwo

  1. European Register of Feed Additives pursuant to Regulation (EC) No 1831/2003. Bruksela 2018, edycja 3/2018 (262).
  2. Fowler N.G.: Anticoccidial compendium. Beerse, Belgium, Janssen Animal Health 1995.
  3. Muthamilselvan T., Kuo T.-F., Wu Y.-C., Yang W.-C.: Herbal Remedies for Coccidiosis Control: A Review of Plants, Compounds, and Anticoccidial Actions. Evid. Based Complement. Alternat. Med. 2016, Article ID 2657981.
  4. Olejnik M., Szprengier-Juszkiewicz T., Jedziniak P., Śledzinska E., Szymanek-Bany I., Korycińska B., Pietruk K., Żmudzki J.: Residue control of coccidiostats in food of animal origin in Poland during 2007-2010. Food Addit. Contam. Part B 2011, 4, 259-267.
  5. Peek H.W., Landman W.J.M.: Coccidiosis in poultry: anticoccidial products, vaccines and other prevention strategies. Vet. Q. 2011, 31, 143–161
  6. Report from the Commission to the Council and the European Parliament on the use of coccidiostats and histomonostats as feed additives. COM(2008)233 final. Bruksela 2008.
  7. Tewari A.K., Maharana B.R.: Control of poultry coccidiosis: changing trends. J. Parasit. Dis. 2011, 35, 10–17.