twitter

image1 image1 image1 image1

Oznaczanie stężeń promieniotwórczych izotopów cezu jako element urzędowej kontroli pasz

Determination of radiocaesium activity concentrations as an element of official feed control

s. 72

Jarosław Rachubik

Zakład Radiobiologii, Państwowy Instytut Weterynaryjny-Państwowy Instytut Badawczy, Al. Partyzantów 57, 24-100 Puławy; e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Słowa kluczowe: radiocez, pasza, badania urzędowe

Key words: radiocaesium, feed, official control

Jednym z elementów urzędowych badań kontrolnych pasz jest wykonywanie oznaczeń radioizotopów cezu, których obecność w badanych próbkach jest powszechnie uznawana za wskaźnik ich skażeń substancjami promieniotwórczymi. W ramach tych badań corocznie ustalane są plany pobierania próbek i analizowania w nich zawartości radioizotopów cezu (1). Badania prowadzone są w następujących Zakładach Higieny Weterynaryjnej (ZHW): ZHW Białystok – próbki z województwa podlaskiego i lubuskiego, ZHW Gdańsk – próbki z województwa pomorskiego i kujawsko-pomorskiego, ZHW Katowice – próbki z województwa śląskiego, małopolskiego i świętokrzyskiego, ZHW Lublin – próbki z województwa lubelskiego i mazowieckiego oraz Granicznych Inspektoratów Weterynarii, ZHW Olsztyn – próbki z województwa warmińsko-mazurskiego, ZHW Opole – próbki z województwa opolskiego i łódzkiego, ZHW Poznań – próbki z województwa wielkopolskiego i zachodniopomorskiego, ZHW Wrocław – próbki z województwa dolnośląskiego i podkarpackiego. Zakład Radiobiologii PIWet-PIB pełni rolę laboratorium referencyjnego (m.in. organizacja badań biegłości z wykorzystaniem materiałów referencyjnych pasz) i wykonuje badania odwoławcze. W roku 2017 zbadano 86 próbek pasz. Były to mieszanki paszowe przeznaczone dla różnych gatunków zwierząt oraz ich komponenty (zboża, śruty poekstrakcyjne, wysłodki buraczane, mączki rybne, dodatki mineralne). Oceniając wyniki badań, należy stwierdzić, że stężenia promieniotwórcze Cs-134 i Cs-137 w paszach są bardzo niskie (wartości poniżej tzw. minimalnej wykrywalnej aktywności), tj. poniżej 2–5 Bq/kg. W żadnej z przebadanych próbek nie stwierdzono przekroczenia maksymalnych dozwolonych skażeń pasz radioizotopami cezu na wypadek zdarzenia radiacyjnego (1250–5000 Bq/kg w zależności od gatunku zwierząt) (2). Na podstawie uzyskanych wyników badań można stwierdzić, że pasze stosowane w chowie zwierząt w Polsce są w pełni bezpieczne w aspekcie ochrony radiologicznej zwierząt, a przez to krajowa żywność pochodzenia zwierzęcego nie stanowi zagrożenia radiotoksykologicznego dla konsumentów.

Piśmiennictwo:

  1. Krajowy plan urzędowej kontroli pasz na rok 2017.
  2. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 kwietnia 2004 r. w sprawie wartości poziomów interwencyjnych dla poszczególnych rodzajów działań interwencyjnych oraz kryteriów odwołania tych działań (Dz. U. z 2004 r. Nr 98, poz. 987).