twitter

image1 image1 image1 image1

Jakość pasz dla zwierząt laboratoryjnych jako czynnik otrzymanych wyników badań

The quality of feed for laboratory animals as a factor of the obtained test results

s. 40

Lidia Radko, Sylwia Stypuła-Trębas

Zakład Farmakologii i Toksykologii, Państwowy Instytut Weterynaryjny - Państwowy Instytut Badawczy w Puławach

Słowa kluczowe: zwierzęta laboratoryjne, pasza, zanieczyszczenia, doświadczenia na zwierzętach

Key words: laboratory animals, feed, contamination, animal experimental research

Zachowanie odpowiednich warunków hodowlanych stanowi podstawowy element warunkujący uzyskanie istotnych wyników badań. Żywienie jest jednym z czynników środowiskowych wpływających nie tylko na wyniki hodowlane i zdrowotne zwierząt laboratoryjnych ale także na ich jakość jako modelu, a w konsekwencji na wyniki prowadzonych badań. Stwierdzono, że żywienie samic w okresie ciąży i laktacji może wpływać na metabolizm potomstwa, co określane jest programowaniem metabolicznym. Prawidłowe żywienie polega na zaspokajaniu potrzeb pokarmowych w sposób pozwalający na przebieg procesów fizjologicznych na stałym poziomie oraz nie powoduje wystąpienia zmian patologicznych w czasie hodowli oraz eksperymentu. Potencjalne chemiczne i biologiczne zanieczyszczenia pasz są głównym źródłem zafałszowania wyników badań toksykologicznych i immunologicznych, ale mogą również wpływać na inne rodzaje doświadczeń. Międzynarodowa Rada Nauk o Zwierzętach Laboratoryjnych (ICLAS) wymieniła siedem zanieczyszczeń w paszach dla zwierząt laboratoryjnych i nakazała kontrolę ich występowania wytwórcom: pestycydy; azotany, azotyny i nitrozoaminy; metale ciężkie; produkty rozkładu substancji odżywczych; bakterie, toksyny bakteryjne i mykotoksyny; naturalne toksyny roślinne; szkodniki (zwłaszcza owady i roztocza). W ostatnich latach hodowcy zwierząt laboratoryjnych zauważyli wzrost występowania nowotworów spontanicznych u szczurów oraz zaburzeń w rozrodzie. Szczególną uwagę zwrócili na jakość dostarczanych pasz w tym na obecność zanieczyszczeń chemicznych. Przeprowadzone w Europie badania jakości pasz dla zwierząt laboratoryjnych wykazały obecność: pestycydów (m.in. glifosat, pirimifos), metali ciężkich (m.in. ołowiu i kadmu) oraz dioksyn i mykotoksyn (m.in. eniatyn, zeralenonu, deoksyniwalenolu, fumonizyn, aflatoksyny). Stwierdzane stężenia ww. zanieczyszczeń były niskie w stosunku do wartości określonych w paszach dla zwierząt gospodarskich. Jednakże, przewlekłe narażenie zwierząt laboratoryjnych na niskie stężenia mieszaniny stwierdzanych zanieczyszczeń, prowadzi do pogorszenia wyników hodowli. Z punktu widzenia eksperymentatora wpływa na uzyskiwanie fałszywych wyników badań, zwiększenia liczy wykorzystanych zwierząt w doświadczeniach oraz większej trudności w ekstrapolacji wyników na człowieka. Dlatego zastosowanie urzędowej kontroli jakości pasz dla zwierząt laboratoryjnych, która nie jest prowadzona, poprawi jakość (powtarzalność i odtwarzalność) uzyskiwanych wyników doświadczeń na zwierzątach laboratoryjnych. 

 

Piśmiennictwo:

  1. International Council for Laboratory Animal Science. 1987. ICLAS Guidelines on the Selection and Formulation of Diets for Animals in Biomedical Research, M. E. Coates, editor. , ed. London.
  2. Mesnage R, Defarge N, Rocque LM, Spiroux de Vendômois J, Séralini GE. LaboratoryRodent Diets Contain Toxic Levels of Environmental Contaminants: Implications for Regulatory Tests.PLoS One. 2015,10, e0128429.
  3. Escrivá L, Font G, Berrada H, Manyes L. Mycotoxincontamination in laboratory rat feeds and their implications in animal research.Toxicol Mech Methods. 2016, 26, 529-537.
  4. Minta M., Radko L., Stypuła-Trębas S., Woźniak B, Żmudzki J. Influence of dietary soy isoflavones on immature hamster uterotrophic and Hershberger assays. Bull Vet Inst Pulawy, 2013, 57, 579-585.