twitter

image1 image1 image1 image1

Dobre praktyki w żywieniu koni

s.65-76

1)Michał Pluta, 2) Zbigniew Osiński

1) Katedra Hodowli i Użytkowania Koni. Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie, 2) Zakład Higieny Pasz. Państwowy Instytut Weterynaryjny-Państwowy Instytut Badawczy w Puławach

Streszczenie. Zapewnienie i pokrycie odpowiednich potrzeb żywieniowych dla koni wymaga uwzględnienia wielu czynników, podobnych jak dla zwierząt gospodarskich (wiek, płeć, masa ciała, użytkowanie produkcyjne, hodowlane, mięsne) oraz innych istotnych tylko dla koni (rodzaj, wielkość i warunki podczas wykonywanej pracy, rekreacyjnej lub sportowej, wierzchowej, zaprzęgowej i innej). Dlatego przy układaniu dawek żywieniowych potrzebne jest przestrzeganie odpowiednich poziomów dostarczanych składników pokarmowych (woda, białko ogólne, tłuszcz i włókno surowe, sucha masa), witamin i minerałów, aby nie doprowadzić do wystąpienia dolegliwości pokarmowych oraz chorób.

Podstawą żywienia koni jest siano, zielonki oraz kiszonki, które stanowią większą część racji żywieniowej koni i mogą zapewnić w znacznej części pokrycie potrzeb energetycznych oraz niektórych witamin. Istnieją różne rodzaje traw pastwiskowych i łąkowych na siano, które zapewniają różne poziomy białka, witamin i składników mineralnych. Jakość pastwisk i siana zależy od jakości gleby, ilości opadów, poziomu zachwaszczenia oraz jakości i różnorodności roślin. Często pastwiska i łąki są obsiewane mieszaniną nasion popularnych traw pastwiskowych (70-80%), koniczyn (10-15%) i ziół (10-15%). Ważnym dodatkowym czynnikiem w jakości siana jest prawidłowe jego zbieranie i suszenie przed belowaniem. Siano powinno mieć 15% lub mniej wilgotności, ponieważ zbyt duża wilgotność spowoduje wzrost pleśni i taka pasza będzie toksyczna dla koni. Czasami konieczne jest uzupełnienie paszy odpowiednimi składnikami za pomocą koncentratów. Koncentraty zawierać mogą w składzie zapewniające wysoką energetyczność pasz ziarna zbóż, takie jak: kukurydza, jęczmień, owies oraz inne wysokobiałkowe składniki, takie jak soja. Zastosowanie różnych koncentratów może zapewnić wyższy poziom energii, białka lub tłuszczu. Koncentraty podaje się w celu zwiększenia wydajności zwierzęcia, zwiększenia masy ciała lub zmniejszenia niedoborów składników odżywczych. Dobrej jakości pasze zwykle zapewniają wystarczającą ilość wapnia (Ca) i fosforu (P) dla typowego utrzymania koni. Aby zachować bezpieczne poziomy, analiza pasz jest dobrym rozwiązaniem. Stosunek poziomu wapnia do fosforu jest ważny dla zdrowia koni. Stosunek ten powinien wynosić Ca:P od 1,5:1 do 1,9:1 w diecie całkowitej oraz jest to poziom zalecany dla większości klas koni i nigdy nie powinien być niższy niż 1:1. Jeśli właściciel koni przedawkuje składniki odżywcze, takie jak białko, witaminy lub składniki mineralne, może doprowadzić do poważnych zaburzeń równowagi tych składników, co może być szkodliwe dla tych zwierząt.

Słowa kluczowe: konie, pasze, praktyki żywieniowe

Appropriate practices for feeding horses

1)Michał Pluta, 2)Zbigniew Osiński

1) Katedra Hodowli i Użytkowania Koni. Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie, 2) Zakład Higieny Pasz

Państwowy Instytut Weterynaryjny -Państwowy Instytut Badawczy w Puławach

Summary. Horses are more difficult to feed than other classes of livestock. The vitamin, mineral and protein needs of horses have to very carefully met and balanced or many deficiency diseases will occur. Primary of forage includes hay, grass and silage and makes up the major part of the diet for horses and this can obtain a large part of their energy needs and some of vitamins. There are different types of pasture grasses and hays, which provide varying levels of protein, vitamins and minerals. Pasture and hay quality depends on soil quality, the amount of rain, the number of weeds and the quality and variety of plants. Often pastures and hay fields are sowed with a mixture seeds, a popular horse pasture mixture is grasses (70-80%), clover (10-15%) and herbs (10-15%). An important added factor in hay quality is the proper harvesting and drying before being baled. Hay should have 15% or less moisture, too much moisture will cause mold growth and be toxic to horses. Sometimes it is necessary to supplement the feed with the appropriate ingredients by using concentrates. Concentrates include high energy grains like corn, barley, oats, and other high protein feeds such as soy bean. The use of different concentrates can provide higher levels of energy, protein or fat. Concentrates are fed to enhance performance, weight gain or reduce nutrient deficiencies. Good quality feed will usually provide adequate calcium (Ca) and phosphorus (P), for maintenance. To be safe, forage analysis is good insurance. Calcium and phosphorus ratios are important for health of horses. Ca:P ratios of 1.5:1 or 1.9:1 in the total diet are recommended for most classes of horses and should never be below 1:1. If an owner of horses overdose of nutrients a protein, vitamin, or mineral supplement on the ration, it can cause serious nutrient imbalances, and possibly toxicities for this animals.

Keywords: horses, feed, feeding practice

Piśmiennictwo:

  1. Barski D., Spodniewska A. 2014. Toksykologia weterynaryjna. Wybrane zagadnienia. Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, Olsztyn, 1-205.
  2. Brzóska F., Strzetelski J.A., Borowiec F., Jamroz D. 2015. Zalecenia Żywienia dla Koni i Tabele Wartości Pokarmowej Pasz. Fundacja Instytutu Zootechniki PIB, Kraków 2015.
  3. Frape D. 2008. Equine Nutrition and Feeding. Third edition. Wiley-Blackwell Publishing, 1- 664.
  4. INRA. 2011. Alimentation des chevaux. Tables des appots alimentaries. Ed W. Martin-Rosset. Paris.
  5. Jamroz D., pod redakcją.  2013. Żywienie zwierząt i paszoznawstwo – Paszoznawstwo. Tom II. Praca zbiorowa. Wydawnictwo Naukowe PWN. Warszawa.
  6. Kowalczyk E., Patyra E., Kwiatek K. 2015. Alkaloidy pirolizydynowe zagrożeniem dla zdrowia ludzi i zwierząt. Medycyna Weterynaryjna, 71 (10), 602-607.
  7. Kukier E., Kwiatek K., Grenda T., Goldsztejn M 2014. Mikroflora kiszonek. Życie Weterynaryjne, 89(12), 1031-1036.
  8. Kukier E., Goldesztejn M., Kozieł N., Kwiatek K. 2017. Dobre praktyki w produkcji pierwotnej. Pasze przemysłowe, Instytut Zootechniki w Krakowie, PIB Kraj. Lab. Pasz, Rok XXVI, 3/4, 18-24.
  9. Lewandowski L., Lewicka M., Janowicz P., 2000. Zarys dietetyki weterynaryjnej. Wydawnictwo AR we Wrocławiu. Wydanie III. Wrocław 2000.
  10. Meyer H., Coenen M., 2009. Żywienie koni. PWRiL, Warszawa 2009.
  11. Pilliner S., 2008. Praktyczne żywienie koni i kuców. SIMA WLW, Warszawa 2008.
  12. Pluta M., Osiński Z., 2016. Ocena stopnia zaspokojenia potrzeb żywieniowych koni na podstawowe składniki pokarmowe przy stosowaniu tradycyjnych pasz pobieranych przez zwierzęta w systemie ad libitum (do woli). Pasze przemysłowe, Instytut Zootechniki w Krakowie, PIB Kraj. Lab. Pasz, Rok XXV, 1, 13-18.
  13. Pluta M., Marczuk J., Lutnicki K., Kolstrung R., Osiński Z., 2016. Wpływ dodatku drożdży piwnych do pasz dla koni na ogólny stan zdrowia tych zwierząt oraz uzyskiwanie korzystniejszych parametrów hematologicznych i biochemicznych krwi na przykładzie badań kuców felińskich. Pasze przemysłowe, Instytut Zootechniki w Krakowie, PIB Kraj. Lab. Pasz, Rok XXV, 1, 19-24.
  14. Pluta M., Osiński Z., Lechowski J., 2016. Wpływ dodatku witaminy C do pasz na parametry fizjologiczne oraz koncentrację uwagi u koni rekreacyjnych na przykładzie testów sprawnościowych. Pasze przemysłowe, Instytut Zootechniki w Krakowie, PIB Kraj. Lab. Pasz, Rok XXV, 1, 25-28.
  15. Pluta M., Osiński Z., Lechowski J., 2016. Wpływ dodatku magnezu na fizjologiczne parametry i koncentrację uwagi u koni rekreacyjnych podczas testu sprawnościowego. Pasze przemysłowe, Instytut Zootechniki w Krakowie, PIB Kraj. Lab. Pasz, Rok XXV, 1, 29-32.
  16. Pluta M., Osiński Z. 2017. Czy pastwisko może być wystarczającym źródłem pokarmu dla koni? Rola dodatków paszowych w zbilansowanym żywieniu koni. Pasze przemysłowe, Instytut Zootechniki w Krakowie, PIB Kraj. Lab. Pasz, Rok XXVI, 3/4, 12-17.
  17. Sasimowski E., Budzyński M., Żywienie koni. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1981, ISBN 83-09-00101-0.
  18. Siegień I. 2007. Cyjanogeneza u roślin i jej efektywność w ochronie roślin przed atakiem roślinożerców i patogenów. Kosmos - Problemy nauk biologicznych, (57) 1–2 (274–275), 155-166.
  19. Szempliński W. 2012. Rośliny rolnicze. Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, Olsztyn, 1 -470.