twitter

image1 image1 image1 image1

Poziomy dioksyn, furanów i dioksynopodobnych PCB w mączkach i olejach rybnych

Joanna Cebulska, Beata Furga, Magdalena Gembal, Paweł Małagocki, Ewelina Milczarczyk,
 Marek Pajurek, Wojciech Pietroń, Szczepan Mikołajczyk, Sebastian Maszewski,
 Jadwiga Piskorska-Pliszczyńska

Państwowy Instytut Weterynaryjny Państwowy Instytut Badawczy

Krajowe Laboratorium Referencyjne ds. dioksyn

Aleja Partyzantów 57 24-100 Puławy

Streszczenie. Dioksyny i związki dioksynopodobne (PCDD, PCDF, dl-PCB) to grupa trwałych zanieczyszczeń organicznych, toksycznych dla ludzi i zwierząt, o wspólnym mechanizmie działania biologicznego (aktywacja receptora Ah). Charakteryzują się wysoką persystencją
w środowisku i poprzez pasze wchodzą w łańcuch żywnościowy. Mączki i oleje rybne jako częsty komponent mieszanek paszowych, podlegają urzędowej kontroli pasz pod kątem zawartości dioksyn i dl-PCB. W latach 2013-2018 w Krajowym Laboratorium Referencyjnym ds. dioksyn badaniami objęto 365 próbek mączek i olejów rybnych. Badania wykonywano dwoma komplementarnymi metodami: biologiczną metodą przesiewową (biotest XDS-CALUX) oraz instrumentalną metodą potwierdzającą z detekcją HRGC-HRMS. W obu grupach badanych materiałów średnie roczne stężenia dla PCDD/PCDF nie przekraczały 50% dopuszczalnych limitów. Potwierdzono przekroczenie limitów dopuszczalnych stężeń tylko
w jednej próbce mączki rybnej (0,31%) i jednej próbce oleju rybnego (2,5%). Obserwowano na przestrzeni lat 2013-2018 trend spadkowy stężeń badanych związków. Biorąc pod uwagę ich właściwości (persystencja oraz zdolność do kumulowania się w tkankach zwierząt) należy prowadzić stałą kontrolę materiałów paszowych.

Keywords: dioxins, dl-PCB, feeds, fish oil, fish meal

Dioxin, furan and dioxin-like PCBs levels in fishmeal and fish oils

Summary. Dioxins and dioxin-like compounds (PCDDs, PCDFs, dl-PCBs) are a group  of persistent organic pollutants, toxic to humans and animals, with a common mechanism  of biological action (activation of Ah receptor). They are characterized by high persistence  in the environment and enter the food production chain via animal feed. Fish meals and oils  as a regular component of compound feed are subject to official feed control for dioxins and dl-PCB content. Between 2013 and 2018, 365 samples of fish meal and fish oils were tested in the National Reference Laboratory for Dioxins. The tests were performed with two complementary methods: biological screening method (XDS-CALUX bioassay)  and instrumental confirmatory method with HRGC-HRMS detection. In both groups  of studied materials the average annual PCDD/PCDF concentrations did not exceed 50%  of acceptable limits. The concentration limits were exceeded in only one sample of fish meal (0.31%) and one sample of fish oil (2.5%). A downward trend in concentrations of the tested compounds was observed in the years 2013-2018. Taking into account their properties (persistence and ability to accumulate in animal tissues), feed materials should  be continuously monitored.

Bibliografia

  1. http://www.portalhodowcy.pl/indyk-polski-archiwum/172-indyk-polski-38-1-2012/1224-produkty-pochodzenia-zwierzecego-dopuszczone-do-stosowania-w-zywieniu-indykow
  2. https://agsol.pl/2018/07/31/maczki-rybne-w-zywieniu-trzody-i-drobiu/
  3. Jamróz D. (pod redakcją) Żywienie zwierząt i paszoznawstwo. Tom 3 Paszoznawstwo,Wydanie 2 zmienione. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa, 2013, 440stron.
  4. https://agsol.pl/olej-rybny/
  5. Struciński P., Piskorska-Pliszczyńska J., Góralczyk K., Warenik-Bany M., Maszewski S., Czaja K., Ludwicki J.K., Dioksyny a bezpieczeństwo żywności. ROCZN.PZH, 2011, 62, Nr 1, 3-17.
  6. Starek A., Polichlorowane bifenyle-toksykologia-ryzyko zdrowotne. ROCZN.PZH, 2001, 52, nr 3, 187-201
  7. Rozporządzenie Komisji (WE) nr 152/2009 z dnia  27 stycznia 2009 r. ustanawiające metody pobierania próbek i dokonywania analiz do celów urzędowej kontroli pasz (Dz.U. L 54 z 26.2.2009, s. 1)
  8. Rozporządzenie Komisji (UE) nr 277/2012 z dnia 28 marca 2012 r. zmieniające załączniki I i II dyrektywy 2002/32/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do maksymalnych poziomów i progów podejmowania działań w przypadku dioksyn i polichlorowanych bifenyli (Dz.U. L 91 z 29.3.2012, s.1)
  9. Rozporządzenie Komisji (UE) nr 278/2012 z dnia 28 marca 2012 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 152/2009 w odniesieniu do oznaczania poziomów dioksyn i dioksynopodobnych bifenyli (Dz. U. L 91 z 29.3.2012, s. 8)
  10. Rozporządzenie Komisji (UE) 2017/771 z dnia 3 maja 2017 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 152/2009 w odniesieniu do metod oznaczania poziomów dioksyn i polichlorowanych bifenyli (Dz.U. L 115 z 4.5.2017, s. 22)
  11. Piskorska-Pliszczyń ska J., Małagocki P., Furga B., Gembal M., Cebulska J.: Application of the AhR reporter gene assay for the determination of PCDD/Fs and DL-PCBs in feed samples. J. Vet. Res. 2017, 61, 473-481.
  12. Piskorska-Pliszczynska J., Maszewski S., Mikolajczyk S., Pajurek M, Strucinski P., Olszowy M.: Elimination of dioxins in milk by dairy cows after the long-term intake of contaminated sugar beet pellets. Food Addit. Contam. Part A 2017, 34 (5), 842.852.
  13. Karl H., Ruoff U.: Dioxins, dioxin-like PCBs and chloroorganic contaminants in her-ring, Clupea harengus, from different fishing grounds of the Baltic Sea. Chemosphere. 2007, 67[9], S90–5. doi:10.1016/j.chemosphere.2006.05.121
  14. Lizak R., Piskorska-Pliszczynska J., Kowalski B., Rachubik J., Warenik M., Wijaszka T.: PCDD, PCDF, and dl-PCB in baltic herring, salmon and sprat from Western Gotland basin of the Baltic Sea. Bull. Vet. Inst. Pulawy. 2007, 51[4], 661–6.
  15. Airaksinen R., Hallikainen A., Rantakokko P., Ruokojärvi P., Vuorinen P.J., Parmanne R., Verta M., Mannio J., Kiviranta H.: Time trends and congener profiles of PCDD/Fs, PCBs, and PBDEs in Baltic herring off the coast of Finland during 1978-2009. Chemosphere. 2014, 114, 165–71. doi:10.1016/j.chemosphere.2014.03.097
  16. Sobek A., Sundqvist K.L., Assefa A.T., Wiberg K.: Baltic Sea sediment records: un-likely near-future declines in PCBs and HCB. Sci. Total Environ. 2015, 518-519, 8–15. doi:10.1016/j.scitotenv.2015.02.093
  17. Rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności. (Dz.U. L 31 z 1.2.2002 s. 1)
  18. Dyrektywa 2002/32/WE Parlamentu Europejskiego Ra-dy z dnia 7 maja 2002 r. w sprawie niepożądanych substancji w paszach zwierzęcych. Dz. U. L 140 z 30.5.2002 s. 3)
  19. https://www.wetgiw.gov.pl/
  20. Małagocki P., Gembal M., Furga B., Cebulska J., Milczarczyk E., Czerski P., Maszewski S., Mikołajczyk Sz., Pajurek M., Pietroń W., Warenik-Bany M., Piskorska-Pliszczyńska J. Monitoringi paszowe z perspektywy krajowych badań dioksyn  i dioksynopodobnych polichlorowanych bifenyli. Pasze.Przem 2018, [4], 51-57
  21. Piskorska-Pliszczyńska J., Małagocki P., Pajurek M. Levels and trends of PCDD/Fs and DL-PCBs in Polish animal feeds, 2004–2017, Food Addit. Contam. Part A, 2019, 36[3], 1-17. doi: 10.1080/19440049.2019.1576926