twitter

image1 image1 image1 image1

Pierwiastki toksyczne w paszach – zapewnienie jakości badań

Józef Szkoda, Agnieszka Nawrocka, Mirosława Kmiecik, Jan Żmudzki

Zakład Farmakologii i Toksykologii,

Państwowy Instytut Weterynaryjny – Państwowy Instytut Badawczy w Puławach

Streszczenie. Badanie zawartości pierwiastków toksycznych jest integralną częścią procesu wytwarzania i kontroli żywności, stanowiąc zabezpieczenie dla zdrowia konsumenta.
W ramach urzędowych badań kontrolnych pasz w Polsce oznaczane są również pierwiastki toksyczne tj. ołów, kadm, rtęć i arsen. Wiarygodność uzyskanych wyników badań jest zapewniana poprzez wdrożenie i realizowanie w laboratorium programów sterowania jakością badań, na które składają się: analiza próbek kontrolnych, certyfikowanych materiałów referencyjnych a także regularny udział w porównaniach międzylaboratoryjnych krajowych i międzynarodowych. Krajowe Laboratorium Referencyjne ZFT mieszczące się w PIWet-PIB w Puławach w zakresie analityki pierwiastków toksycznych w żywności i paszach (Pb, Cd, Hg, As) powołane przez Min. Rol. i Rozwoju Wsi (D.U. 2011, 8, 38), stosuje różne techniki (płomieniowe i bezpłomieniowe) absorpcyjnej spektrometrii atomowej i od kilku lat uczestniczy w badaniach biegłości organizowanych przez laboratoria referencyjne Unii Europejskiej (UE) ds. pasz i żywności. W latach 2008-2010 laboratorium ZFT uczestniczyło w12 badaniach biegłości prowadząc oznaczenia Pb, Cd, Hg As, Cu, Zn w różnorodnych matrycach (mleko, tkanki zwierzęce mrożone, liofilizowane, konserwy, pasze i dodatki paszowe).

Laboratorium ZFT jako Krajowe Laboratorium Referencyjne jest równocześnie organizatorem badań, skierowanych do laboratoriów Zakładów Higieny Weterynaryjnej, biorących udział w urzędowym programie kontroli zawartości pierwiastków toksycznych w paszach. W każdym z ostatnich trzech lat (2008-2010) w badaniach biegłości uczestniczyło 14 laboratoriów.

Wyniki badań międzylaboratoryjnych zarówno krajowych jak i międzynarodowych wskazują, że większość laboratoriów dostarcza wiarygodnych wyników (wartości z-score w zakresie ± 2). Natomiast różnorodność matryc występująca w paszach i składnikach paszowych wymaga ciągłego doskonalenia procedur oznaczania zarówno w zakresie mineralizacji próbek jak i techniki atomizacji.