twitter

image1 image1 image1 image1

 Nowe biologiczne dodatki paszowe z mikroelementami wytwarzane metodą biosorpcji w badaniach zootechnicznych na kurach nioskach i tucznikach

Zuzanna Witkowska, Katarzyna Chojnacka

W przeszłości zapotrzebowanie na mikroelementy zwierzęta pokrywały poprzez wypas na naturalnych pastwiskach. W nowoczesnej intensywnej przemysłowej produkcji zwierzęcej, zapewnienie odpowiedniej dawki mikroelementów pochodzących z naturalnych źródeł jest niemożliwe, szczególnie w odniesieniu do hodowli wysokoprodukcyjnych. Odpowiednią dawkę mikroelementów zapewniają dodatki paszowe, którymi nazywa się substancje i związki chemiczne oraz ich mieszaniny, poprawiające jakość mieszanek paszowych, zdrowia zwierząt lub produktów pochodzenia zwierzęcego. Obecnie najczęściej stosowane suplementy mikroelementowe do pasz to sole nieorganiczne. Ich główną wadą jest niska przyswajalność, wynosząca często zaledwie kilkanaście procent. Znacznie rzadziej stosowaną, choć dużo lepiej przyswajalną formą mikroelementów, są chelaty organiczne. Przyswajalność mikroelementu z chelatu może być kilkadziesiąt, a nawet kilkaset procent lepsza niż soli nieorganicznych. Chelaty są stosowane znacznie rzadziej niż sole nieorganiczne, a powodem tego jest ich bardzo wysoka cena – nawet dziesięć razy wyższa niż soli nieorganicznych. Pojawiły się również doniesienia, że mogą podrażniać przewód pokarmowy.

Ostatnio zaproponowano nowe biologiczne dodatki paszowe z mikroelementami dla zwierząt wytwarzane metodą biosorpcji. Biosorpcja to samorzutny proces odwracalnego wiązania jonów z roztworów wodnych do grup funkcyjnych (np. karboksylowych), znajdujących się na powierzchni ściany lub błony komórkowej biomasy. Jest to proces powszechnie zachodzący w środowisku naturalnym. Badania nad kontrolowanych procesem biosorpcji prowadzone są głównie pod kątem oczyszczania roztworów wodnych z jonów metali ciężkich oraz barwników. Koncepcja nowego zastosowania biosorpcji opiera się na założeniu, że produktem końcowym jest biomasa ze związanymi w procesie jonami.

Przeprowadzono badania zootechniczne na kurach nioskach oraz tucznikach w celu oceny właściwości użytkowych nowych preparatów. Dotąd zbadano takie materiały jak wzbogacona biomasa makroalg (E. prolifera, Cladophora, Enteromorpha sp.), mikroalg (Spirulina maxima) oraz śruty sojowej wzbogaconych w jony Zn(II), Cu(II), Cr(III), Mn(II), Fe(II) i Co(II). W przeprowadzonych badaniach udowodniono wysoką przyswajalność mikroelementów z wytworzonych suplementów oraz wykazano ich prozdrowotne właściwości. W badaniach zootechnicznych zaobserwowano polepszenie parametrów fizycznych jaj oraz zwiększoną gęstość mikroelementów w jajach. Dodatkowo, jaja charakteryzowały się mniejszą zawartością metali toksycznych w porównaniu do grupy kontrolnej, w której zapotrzebowanie na mikroelementy pokryto za pomocą soli nieorganicznych. Przeprowadzone testy konsumenckie wykazały, że jaja od kur karmionych nowymi preparatami charakteryzowały się lepszą smakowitością niż jaja od kur karmionych paszą z dodatkiem soli nieorganicznych. W badaniach na tucznikach karmionych wzbogaconą biomasą mikroalg oraz makroalg, zauważono zwiększenie zawartości mikroelementów w mięsie. Zaobserwowano również zmniejszenie zawartości tłuszczu w mięsie oraz wzrost zawartości białka, jak również poprawę stanu profilu wątrobowego oraz poprawę wartości rzeźnej i technologicznej tuszy.

Nowe preparaty mają szansę stać się alternatywą dla obecnie stosowanych preparatów. Dodatkowo, karmienie zwierząt suplementami biologicznymi z mikroelementami powoduje wzbogacenie produktów spożywczych pochodzenia zwierzęcego, np. jaj w te pierwiastki, dlatego podawanie nowych preparatów mikroelementowych zwierzętom może służyć jako metoda biofortyfikacji produktów spożywczych pochodzenia zwierzęcego – nowej żywności funkcjonalnej dla człowieka. n